D: COME TI CHIAMI E QUANTI ANNI HAI?
R: ˈmo te ˈtiko la ˈkrasse mil:enoveˈʃɛndo ˈvendi ˈkwat:o otˈ:ob:re mi ˈkjamo ˈjɛm:a dalesˈ:antro ˈad:ʒo ˈfat:o la ˈʃkɔla te la ˈtiko la paˈrɔla ˈnad:ʒo ˈfat:a e steˈamo ˈaʎ:i kampeteˈriti ˈtan:o n:ɛ komˈ:a m:o ˈstan:o le ˈʃkɔle a ˈtut:e le ˈparti ˈtan:o aˈivi ˈmeɲ:i ta kampeteˈrito ij meɲ:i kampeteˈrito ˈsaj ˈkosa ˈvwor ˈdire ˈad:o sta la piˈʃ:ina aʎˈ:arko iˈjamo ˈmeɲ:i ˈal:a ˈʃkɔla a ˈsujo tʃi ˈsteno le korˈ:jere ˈtan:o nd:ʒi ˈsteno le korˈ:jere no e ki te ʃi porˈtava k:a e ˈvɛk:olo vɛ ˈfiʎ:a ˈb:ɛl:a e ˈkosi so naf:abˈ:ɛta
D: DOVE SEI NATA?
R: In aˈmɛrika teˈnea tre ˈaɲ:i … tsi ˈpalema ko ki ˈɛra kelˈ:auta ke m:e ŋgwiˈtaeno ˈsɛmbe e i diˈʃea fakˈ:ju ʎi diˈʃea vaf:aŋˈguro no e ˈvɛk:olo vɛ ˈfiʎ:a ˈb:ɛl:a
D: RACCONTAMI QUALCOSA DI QUANDO ERI BAMBINA?
R: Jeˈamo a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi aʎ:i ˈt:sij ˈmjei ka ˈmama no ndeˈnea ʎo maˈrito a alˈ:ora ma ˈmes:o ko la ˈnon:a ˈmia lisanˈtrina a kambeteˈrito e alˈ:ora ˈmama a ˈit:o ˈad:o te ˈpɔrteno ˈid:a i kɔramˈ:ama te ˈpɔrteno a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi va a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi tidˈ:i a lavoˈra va a lavoˈra ŋˈkɔp:a le ˈvak:i ˈereno tre ˈvak:i ˈsɛj ˈvak:i ˈd:oa ˈd:oa ˈd:oa i maˈia ˈmet:e ˈŋgɔp:a ˈkiʎ:o ˈkɔso ak:osˈ:i e ˈŋgɔp:a i tʃoˈsɛp:o e tʃoˈsɛp:a d:ʒuˈsɛp:o nˈ:andzi i ˈmjeso e la b:oˈnaɲima te d:ʒoˈsɛp:a ˈkju ˈr:ɛto pekˈ:e teˈnea paˈora ˈtel:e ˈvak:i … tiˈʃea ˈmama ˈtʃid:a sta ˈmama ˈkel:a ka te ˈfan:o fa ˈid:a fa sidˈ:i a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi va a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi tidˈ:i a lavoˈra va a lavoˈra tidˈ:i a ˈpaʃ:i le ˈvak:i va a ˈpaʃ:i le ˈvak:i la ˈvita ˈmia kusˈ:i ɛ stata ˈsɛmbe de faˈtja
D: QUANTI FIGLI ERAVATE IN FAMIGLIA?
R: In faˈmiʎ:a ˈal:a ˈkasa ˈmia i ˈmama e ˈsɔrema ˈɛreno ˈʃiŋgo ma so ˈmworti ˈtrea no ˈuno se kjaˈmava ˈtʃ:uʎja ˈnato se kjaˈmaa tʃoˈsɛp:o e ˈnartro se kjaˈmava ˈlina ˈlina ˈɛra ˈlurdima ˈtʃuʎja ˈɛra la ˈprimo seˈkonto apˈ:rjes:o ʃi ˈstea i la d:ʒovenˈdu ˈmia ˈkes:a ɛ komˈ:ɛra ˈb:el:a ˈtʃuʎja ˈmia ˈmama la porˈtata ˈaʎ:i ˈbaɲ:i a fa ʎo ˈbaɲ:o ˈfriʃko ɛ komˈ:ɛ ˈb:ɛl:a sta ˈɲin:a tiˈraveno ʎo ˈfjato no (af:aŋˈguro ˈja tu e ʎo kapˈ:jeʎ:o ma ˈjeri me redˈ:ʒea e ˈɔd:ʒi no) faˈʃea d:i b:eneˈrika komˈ:ɛ ˈb:ɛl:a sta ˈɲin:a se tiˈraeno ʎo ˈfjato … ˈprimo te ˈʎarko tʃi ˈstea ʎo stab:iʎiˈmɛndo tivikˈ:ari tʃi ˈsteno treˈʃɛndo ˈstandze pɔ ʃi ˈstea no ˈkɔso ʃi ˈino ˈkis:i de kasteriˈfɔrti a fa lo kɔ ˈkome se ˈkjama naŋˈgar:o ˈt:ʃune ke faˈʃeno ʎo barˈ:ista e alˈ:ora ˈnoa iˈjamo ˈal:a e faʃeˈamo ndɔ jeˈamo ˈpik:ole ˈnoa ko d:ʒoˈsɛp:a e d:ʒoˈsɛp:o ˈtut:i e tre ˈnoa jeˈamo a fatiˈja ˈtut:i e tre sinˈdɛnde d:ʒuˈsɛp:e ˈɛra ˈt:ʃu ˈpik:olo te me t:ʃuˈsɛp:a ˈɛra ˈpju ˈrwos:a te me mi ˈiva tre ˈaɲ:i ˈn:andzi e alˈ:ora jeˈamo ˈtut:i e tre takˈ:ɔrdo la ˈsɔre ˈd:ʒuʎja ˈnon:e poˈtea paˈte ka ˈnoa la ʃfot:aˈjamo ˈkel:a ˈera aˈuta la ʃkalaˈtina alˈ:ora ʎi so ˈfat:e la maˈtɛrja ˈal:e ˈvrit:ʃi ˈnoa la ʃkifaˈjamo korˈ:ea ˈkel:o pe le ˈvrit:ʃi ke pɔ ˈlɔn:o porˈtata a ˈsando toˈnato ka se ˈstea a ˈm:ori ndzɛ ˈm:ɔrta ˈʎan:o ˈfat:o la ˈvɛsta ˈbjaŋga sa ˈjea moˈri e alˈ:ora la so ˈiti a ˈʃpoʎ:a a ˈsando toˈnato tenaˈjamo ˈsando d:oˈnato ˈnoa ˈprimo a ˈsujo te ʎo riˈkwordi alˈ:ora ˈkel:a ˈvɛsta ˈbjaŋga la porˈtata a ˈsando toˈnato ˈtan:o i miˈrakoʎi ʎi faˈʃea ˈsando toˈnato mo ɲ:i fa ˈt:ʃu sa ʃkorˈdato te noa pekˈ:e noa ˈsimo ˈfat:i malaˈmɛnde … ˈkel:a b:oˈnaɲima te maˈmel:a ˈt:ɔk:a e ˈt:ɔk:a meneˈjamo a ˈsujo e la ˈkasa ˈmja ˈɛra a d:o sta paoˈlet:a menaˈjamo a ˈsujo e ˈl:ora pe la ˈvia me ˈtiʃea le ˈkɔse ke diˈʃea d:ʒeˈsu kristo al:a kjesa faʃea ak:os:i “ˈsɔneno ˈsɔneno le kamˈbane d:ʒiˈsu ˈkristo ˈal:a ˈmes:a ne ˈkjama ᴂ ne ˈkjama ko d:oˈlore ˈjamo ˈal:a ˈmes:a ˈal:a pasˈ:jone d:ʒjeˈsu ˈkristo akˈ:ap:a ʎo ˈmando la maˈdɔn:a fa testaˈmɛndo e se jaˈusa ʎo ˈkaʎiʃe ˈsando biniˈtiʃi ʎo sagraˈmɛndo ˈtɔk:a la ˈmaɲi ˈal:a ˈpɔrta ʎo neˈmiko no m:e ˈtɔk:a ˈvajo pe ˈstrata ˈvajo pe ˈvia ˈfino a ˈdendo ʎo ˈpundo te la ˈmɔrte ˈmia ˈjakwa ˈsanda beneˈdet:a tu ma ˈl:avi e tu ma ˈm:it:i ˈtej ˈmej pekˈ:ati ˈfino ˈaʎ:o ˈpundo ke so ˈn:ato me d:eˈnot:ʃo e me ˈvɔto a ˈkristo ko la ˈstɔrja te d:ʒeˈso ˈkristo me ˈvɔto a ˈtut:i ʎi ˈsandi ˈpadre ˈfiʎ:o e ˈʃpirito ˈsando” ˈkes:o me mbaˈrava maˈmel:a ˈmia pe la ˈvia ta kambeteˈrito venaˈjamo ˈal:a ˈmes:a a ˈsujo faˈʃea ak:osˈ:i la ˈkasa ˈmia ˈɛd:a sta a ˈsujo e i ˈɛd:ʒa sta akˈ:a no ˈmbɔt:so ɲi i ˈal:a noˈvɛra ɲi ke ˈpɔts:o i ˈal:a ˈkjesa pe me fa sta konˈdɛnda mar:eˈkava a ˈsujo ˈal:a ˈmes:a
D: QUANTI ANNI AVEVI QUANDO TI SEI SPOSATA?
R: teˈnea diʃɔtˈ:aɲ:i ka ˈmama diˈʃea ak:osˈ:i i ˈɛŋga sta ʃpendzjeˈrita ka ˈkis:o ɛ nu murtˈ:sit:o frit:ʃikaˈrjeʎ:o ka ˈfjore a me ɛa fit:ʃikaˈrjeʎ:o la ˈmet:e ndˈ:ʒinda ᴂ ke ne ˈsat:ʃo i alˈ:ora ma ˈfat:o ʃpoˈsa pɔ a parˈtuto so ˈstata nˈdzɛma ko ˈis:o n:o ˈmese pɔ ˈʎan:o kjaˈmato ɛ parˈtito a ˈito alˈ:afrika ɛ ˈstato sɛtˈ:aɲ:i ˈd:opo sɛtˈ:aɲ:i ɛ meˈnuto e ˈad:ʒo ˈfat:o pepˈ:ino ˈd:ɔpo ʃiŋˈgaɲ:i ˈad:ʒo ˈfat:o paˈʃkale ˈd:ɔpo imˈ:eʃi de me mbaˈra me so ɱfauˈsita ˈad:ʒo ˈfat:o silˈvana ˈtɔpo tre ˈaɲ:i ˈd:ɔpo ˈad:ʒo ˈfat:o jandˈ:ʒelo
D: MI PARLI DI TUO MARITO?
R: ˈkwan:o ɛ torˈnato ta prid:ʒoˈɲjero faˈʃea k:osˈ:i mitˈ:ite a s:e sinˈdɛnde asˈ:ɛt:ate ˈfat:ʃi ma ke paˈrɔle so ˈkes:e pɔ ʎo ʃfotˈ:ea i pekˈ:e ndze ˈtiʃi mitˈ:ite a s:e a ka la prid:ʒoˈɲia ta mbatˈ:suto piʎˈ:ava pe ˈpat:si ˈtut:i ˈkwanda ˈpare ka ˈɛra ˈmjeso rimb:ambˈ:ito ma ˈsik:o ˈuno ˈtito po ˈfat:o ˈkel:a ˈb:ɛl:a kaˈruta a ˈmaŋgo no ˈmɛtro darˈtet:sa e se ˈrombe la ˈnoʃe ˈteʎ:o ˈkwoʎ:o sɛ ˈrut:o ʎo ˈkwoʎ:o i ˈʎad:ʒo toˈvuto lasˈ:a ˈŋgɔp:a vareˈton:a so m:eˈnuta a ˈsujo ˈɛra te toˈmeneka ˈɲiɲ:i meˈɲite akˈ:a faˈʃea i piʎˈ:ateme sta ˈb:randa sto mateˈras:o ˈtut:i ˈkiʎ:i ke ˈino ˈal:a ˈmes:a so m:eˈnuti ˈŋgɔp:a varaˈton:a ˈʎ:an:o piʎˈ:ato e ˈʎan:o ˈʃ:into pe la ˈparte te la ˈval:a e ˈʎan:o ˈʃindo ˈɱfat:ʃi ʎo ˈput:so te la ˈval:a viˈʃino a ˈkete toˈmineko ʎo poˈtearo ɛ meˈnuto ʎo ˈmjereko faˈʃea ak:osˈ:i fjo po me ne ˈpworti ˈpuro d:i ˈfiko a m:e e ˈkiʎ:o n:o reʃpoɲˈ:ea avˈ:ote comˈba d:ʒoˈsɛp:o comˈba ᴂ ˈjam:o ˈlɛma i a fa d:i ˈate ˈfiko me ˈtsit:o n:o reʃpoɲˈ:ea pɔ alˈ:urdimo a ˈit:o jateˈvene a faŋˈguro ˈtut:e e ˈd:oa pɔ ˈʎan:o porˈtato a ˈfɔrmja ko lab:uˈlandza adˈ:ʒuti ˈfat:i ˈʃiŋgo ˈmisi ˈdendo ʎo ʃpeˈtale te ˈfɔrmja ˈnɔt:e e ˈjwor:o i ˈsɛmbe as:etˈ:ata viˈʃino a ˈis:o ˈis:o ˈstea ˈmis:o a ʃkaˈlet:a kosˈ:i i ˈmɔʎ:a ˈmaj ˈd:io si m:as:etˈ:ava n:o m:e poˈtea asˈ:et:a aˈvea sta ˈsɛmbe ritˈ:sata viˈʃino a ˈis:o alˈ:ora a me maŋgapˈ:ava ʎo ˈswoɲ:o e kaˈria ˈŋgwoʎ:o a ˈis:o ˈɛm:a me ˈstaj a fa ˈmale ke te ˈstoŋgo a fa ˈmale si k:aˈruta ˈŋgwoʎ:o a m:e ᴂ ˈvisto adˈ:ʒit:o nme ˈfaj ˈd:ormi ɲi ˈnɔt:e ɲi ˈjwor:o e d:i kosˈ:i koleˈkat:e no ˈpwoko jɛtˈ:ate ˈndɛr:a ˈɲjende ˈsɛmbe ritˈ:sata ko le ˈmaɲi ak:osˈ:i piʎˈ:ava ˈkiʎ:i fard:zoˈlɛt:i ˈbjaŋgi miʎiˈtari ti ˈtiko la pasˈ:ata ˈnera e i viˈʃino a ˈis:o meˈɲja ʎo kjaˈnate ˈmio armeˈlindo e manˈ:amola a ˈkaɲ:a ˈjɛm:a ʎo ˈbaɲ:o sta ka la ˈfiʎ:a ʎi arˈ:ɛka ʎi ˈpaɲ:i e se ˈkaɲ:a akˈ:a ka ʃi sta ʎo ˈbaɲ:o ʃi sta la ˈvaʃka si se vɔ fa ʎo ˈbaɲ:o se fa ʎo ˈbaɲ:o e alˈ:ora silˈvana kɔramˈ:ama na ˈɔte me porˈtaa kakˈ:ɔsa na ˈɔte ʎi pipaˈrwoʎi ˈfrit:i na ˈɔte me faˈʃea d:i ˈɔve a tsup:eˈtɛl:a e me lo ar:eˈkava tʃe lo faˈʃea fa a naɲiˈnɛl:a ka ˈkel:a kwanˈdaɲ:i teˈnea silˈvana ˈtan:o ˈjand:ʒelo me ˈpare ke t:eˈnea sɛtˈ:aɲ:i e silˈvana ˈsɛt:e ˈɔt:o ˈnɔve djeˈʃaɲ:i faˈʃea ˈkiʎ:o totˈ:ore ke ʃi ˈstea ˈjɛma:a si tu me ˈtaj ˈkes:o a me i te ˈfat:ʃo ta la ˈpasta ta la ˈswora pekˈ:e ˈkiʎ:o ˈɛra te kaˈsale e va ˈb:wono tu ˈpiʎ:a e maɲ:aˈtel:o ˈtune soˈrɛl:e ma sta ˈpasta kavˈ:andza la stiˈpate pe diˈmaɲi ˈkome ˈmaj a ˈkiʎ:i ke ˈstan:o ˈɱfat:ʃi ˈaʎ:i maˈlati nd:ʒe la ˈtate ʎo ˈpjat:o te ˈpasta nd:ʒe lo poˈtemo ta sinˈ:o sarˈ:ab:ja ʎo tiritˈ:ore e mo ʃi ˈparlo i ko ʎo tiritˈ:ore a ˈtit:o ˈɛra ʎo priˈmarjo me a ˈit:o e pekˈ:e nd:ʒe la ˈtan:o la ˈpasta ˈkel:a vɛ butˈ:ata vɛ se la ˈportano a ʎi maˈjali o la ˈstipeno pe diˈmaɲi a ˈit:o alˈ:ora la ˈit:o ˈal:a ˈswora e tut:i ʎi ˈjwor:i me ˈdeno ʎo ˈpjat:o te ˈpasta
D: QUANTI NIPOTI HAI?
R: ˈd:oa paˈʃkale ˈd:oa ˈjand:ʒelo e so ˈkwat:o ˈtrea silˈvana e ˈtrea pipˈ:ino ˈdjeʃi ka faˈʃemo ʎi siɲˈ:aʎi te ʎi ˈmuti
D: COME PASSI LE TUE GIORNATE?
R: ˈtiko ʎo roˈsarjo me ˈsɛndo la ˈmes:a la maˈtina la ˈsera ˈal:e ˈsɛj la ˈmɛs:a ᴂ ʎo roˈsarjo ᴂ ˈal:e ˈɔt:o la ˈsera ʎo roˈsarjo ˈkes:o ʎo ˈtjembo ke me ˈpas:a mo so ˈito pe pitˈ:ʃa ˈd:ʒa ˈsɛra fiˈnato … ᴂ sto kaˈpjeʎ:o nɛ jandˈ:ʒelo ke ˈmaj ˈfat:o met:eˈmoʃi ʎo kapˈ:jeʎ:o si i no m:e ʎo metˈ:ea sof:enˈdea ˈkel:o ka te fatˈ:ʃi n:o va ˈmaj ˈb:wuono ˈkel:o ke te ˈfan:o ˈʎauti te loˈ mit:i vi komˈ:ɛ ˈb:Ԑʎ:o sto kapˈ:jeʎ:o menoˈmale ke ˈm:ɛj porˈtato ʎo kapˈ:jeʎ:o ke ˈpjaʃi a me ma ˈd:aɛro te ˈpjaʃi ɛ ma si meˈ pjaʃi e beneˈdet:o d:o va a fa lavˈ:rive ˈis:o mamˈ:ita e sanˈdiʎ:o ʎo ˈfrate …
D: TI RICORDI QUALCHE FESTIVITA’ CHE SI FESTEGGIAVA NEL TUO PAESE?
R: i de ˈsujo ˈsat:ʃo ˈb:ia le malaˈtie laˈuto n:o ˈsat:ʃo adˈ:ʒuto ˈmama ˈb:ɛʎ:o ʃiŋˈgaɲ:i ˈdindo ʎo ˈʎet:o ˈmɔʎ:a ˈmaj ˈd:io si m:e veˈdea am:usˈ:ata pekˈ:e me staŋˈgava i ki me kaɲˈ:ava me kaɲˈ:ava ʎo ˈʃpirito ˈsando alˈ:ora ˈfaʃea kɔramˈ:ama te ˈveto ŋgɔlˈ:era pekˈ:e ˈstaj ak:osˈ:i tiʃpjaˈʃuta i a fa la ˈpat:sa ˈpuro ke n:o m:e fiˈrava e i la a patˈ:sja faˈʃea la dzonˈ:ab:ula pe la fa sta konˈdɛnda si m:e veˈtea am:usˈ:ata se metˈ:ea a ˈt:ʃaɲ:i nd:ʒi sta ɲiʃˈ:uno ke te ˈkaɲ:a la ˈsɔre ˈmia nd:ʒi poˈtea ˈmeɲi ka ˈmama a m:e me ˈstea ar:ikˈ:a ˈsɛt:e ˈʎire ˈkosa vor ˈdire ke ʎi ˈdeno te penˈdzjone a ˈmama i piʎˈ:ava d:i ˈʎire e le ˈdeo a ˈsɔrema tɛ akˈ:at:ate la ˈpas:a te pa e ˈtʃiŋgo ʃi laˈvava ˈmama e ˈtɔʎ:o ˈtiʃi ˈkel:a ˈkwan:o me veˈtea tiʃpjaˈʃuta a me tiˈʃea e ke ɛ sɔˈrema ʃi veˈnes:e na ˈɔte ˈtiʃi jɛ ˈkolekat:e no ˈpwoko aˈd:ɔrmete no ˈpwoko tʃi ˈstoŋgo i viˈʃino a ˈmama ʃpiʃamˈ:ɛnde la ˈmam:a te ˈd:ʒina ˈpɔts:a sta ˈal:a ˈglɔrja ˈteʎ:o ʃparaˈɲise ˈdɛd:a i a veˈde la ˈmam:a ka la sta ar:ikˈ:a la ˈmam:a ɲi sta a da ˈɲende … ˈpɔra silˈvana ˈmia ˈɛra pikˈ:ola ᴂ ˈl:ora lɛ ˈita pe l:ak.japˈ:a ʎɛ ʃkopˈ:ato ʎo toˈlore al:a ˈʃkjena …
R: ˈmo te ˈtiko la ˈkrasse mil:enoveˈʃɛndo ˈvendi ˈkwat:o otˈ:ob:re mi ˈkjamo ˈjɛm:a dalesˈ:antro ˈad:ʒo ˈfat:o la ˈʃkɔla te la ˈtiko la paˈrɔla ˈnad:ʒo ˈfat:a e steˈamo ˈaʎ:i kampeteˈriti ˈtan:o n:ɛ komˈ:a m:o ˈstan:o le ˈʃkɔle a ˈtut:e le ˈparti ˈtan:o aˈivi ˈmeɲ:i ta kampeteˈrito ij meɲ:i kampeteˈrito ˈsaj ˈkosa ˈvwor ˈdire ˈad:o sta la piˈʃ:ina aʎˈ:arko iˈjamo ˈmeɲ:i ˈal:a ˈʃkɔla a ˈsujo tʃi ˈsteno le korˈ:jere ˈtan:o nd:ʒi ˈsteno le korˈ:jere no e ki te ʃi porˈtava k:a e ˈvɛk:olo vɛ ˈfiʎ:a ˈb:ɛl:a e ˈkosi so naf:abˈ:ɛta
D: DOVE SEI NATA?
R: In aˈmɛrika teˈnea tre ˈaɲ:i … tsi ˈpalema ko ki ˈɛra kelˈ:auta ke m:e ŋgwiˈtaeno ˈsɛmbe e i diˈʃea fakˈ:ju ʎi diˈʃea vaf:aŋˈguro no e ˈvɛk:olo vɛ ˈfiʎ:a ˈb:ɛl:a
D: RACCONTAMI QUALCOSA DI QUANDO ERI BAMBINA?
R: Jeˈamo a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi aʎ:i ˈt:sij ˈmjei ka ˈmama no ndeˈnea ʎo maˈrito a alˈ:ora ma ˈmes:o ko la ˈnon:a ˈmia lisanˈtrina a kambeteˈrito e alˈ:ora ˈmama a ˈit:o ˈad:o te ˈpɔrteno ˈid:a i kɔramˈ:ama te ˈpɔrteno a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi va a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi tidˈ:i a lavoˈra va a lavoˈra ŋˈkɔp:a le ˈvak:i ˈereno tre ˈvak:i ˈsɛj ˈvak:i ˈd:oa ˈd:oa ˈd:oa i maˈia ˈmet:e ˈŋgɔp:a ˈkiʎ:o ˈkɔso ak:osˈ:i e ˈŋgɔp:a i tʃoˈsɛp:o e tʃoˈsɛp:a d:ʒuˈsɛp:o nˈ:andzi i ˈmjeso e la b:oˈnaɲima te d:ʒoˈsɛp:a ˈkju ˈr:ɛto pekˈ:e teˈnea paˈora ˈtel:e ˈvak:i … tiˈʃea ˈmama ˈtʃid:a sta ˈmama ˈkel:a ka te ˈfan:o fa ˈid:a fa sidˈ:i a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi va a ˈpaʃ:i ʎi ˈpwortʃi tidˈ:i a lavoˈra va a lavoˈra tidˈ:i a ˈpaʃ:i le ˈvak:i va a ˈpaʃ:i le ˈvak:i la ˈvita ˈmia kusˈ:i ɛ stata ˈsɛmbe de faˈtja
D: QUANTI FIGLI ERAVATE IN FAMIGLIA?
R: In faˈmiʎ:a ˈal:a ˈkasa ˈmia i ˈmama e ˈsɔrema ˈɛreno ˈʃiŋgo ma so ˈmworti ˈtrea no ˈuno se kjaˈmava ˈtʃ:uʎja ˈnato se kjaˈmaa tʃoˈsɛp:o e ˈnartro se kjaˈmava ˈlina ˈlina ˈɛra ˈlurdima ˈtʃuʎja ˈɛra la ˈprimo seˈkonto apˈ:rjes:o ʃi ˈstea i la d:ʒovenˈdu ˈmia ˈkes:a ɛ komˈ:ɛra ˈb:el:a ˈtʃuʎja ˈmia ˈmama la porˈtata ˈaʎ:i ˈbaɲ:i a fa ʎo ˈbaɲ:o ˈfriʃko ɛ komˈ:ɛ ˈb:ɛl:a sta ˈɲin:a tiˈraveno ʎo ˈfjato no (af:aŋˈguro ˈja tu e ʎo kapˈ:jeʎ:o ma ˈjeri me redˈ:ʒea e ˈɔd:ʒi no) faˈʃea d:i b:eneˈrika komˈ:ɛ ˈb:ɛl:a sta ˈɲin:a se tiˈraeno ʎo ˈfjato … ˈprimo te ˈʎarko tʃi ˈstea ʎo stab:iʎiˈmɛndo tivikˈ:ari tʃi ˈsteno treˈʃɛndo ˈstandze pɔ ʃi ˈstea no ˈkɔso ʃi ˈino ˈkis:i de kasteriˈfɔrti a fa lo kɔ ˈkome se ˈkjama naŋˈgar:o ˈt:ʃune ke faˈʃeno ʎo barˈ:ista e alˈ:ora ˈnoa iˈjamo ˈal:a e faʃeˈamo ndɔ jeˈamo ˈpik:ole ˈnoa ko d:ʒoˈsɛp:a e d:ʒoˈsɛp:o ˈtut:i e tre ˈnoa jeˈamo a fatiˈja ˈtut:i e tre sinˈdɛnde d:ʒuˈsɛp:e ˈɛra ˈt:ʃu ˈpik:olo te me t:ʃuˈsɛp:a ˈɛra ˈpju ˈrwos:a te me mi ˈiva tre ˈaɲ:i ˈn:andzi e alˈ:ora jeˈamo ˈtut:i e tre takˈ:ɔrdo la ˈsɔre ˈd:ʒuʎja ˈnon:e poˈtea paˈte ka ˈnoa la ʃfot:aˈjamo ˈkel:a ˈera aˈuta la ʃkalaˈtina alˈ:ora ʎi so ˈfat:e la maˈtɛrja ˈal:e ˈvrit:ʃi ˈnoa la ʃkifaˈjamo korˈ:ea ˈkel:o pe le ˈvrit:ʃi ke pɔ ˈlɔn:o porˈtata a ˈsando toˈnato ka se ˈstea a ˈm:ori ndzɛ ˈm:ɔrta ˈʎan:o ˈfat:o la ˈvɛsta ˈbjaŋga sa ˈjea moˈri e alˈ:ora la so ˈiti a ˈʃpoʎ:a a ˈsando toˈnato tenaˈjamo ˈsando d:oˈnato ˈnoa ˈprimo a ˈsujo te ʎo riˈkwordi alˈ:ora ˈkel:a ˈvɛsta ˈbjaŋga la porˈtata a ˈsando toˈnato ˈtan:o i miˈrakoʎi ʎi faˈʃea ˈsando toˈnato mo ɲ:i fa ˈt:ʃu sa ʃkorˈdato te noa pekˈ:e noa ˈsimo ˈfat:i malaˈmɛnde … ˈkel:a b:oˈnaɲima te maˈmel:a ˈt:ɔk:a e ˈt:ɔk:a meneˈjamo a ˈsujo e la ˈkasa ˈmja ˈɛra a d:o sta paoˈlet:a menaˈjamo a ˈsujo e ˈl:ora pe la ˈvia me ˈtiʃea le ˈkɔse ke diˈʃea d:ʒeˈsu kristo al:a kjesa faʃea ak:os:i “ˈsɔneno ˈsɔneno le kamˈbane d:ʒiˈsu ˈkristo ˈal:a ˈmes:a ne ˈkjama ᴂ ne ˈkjama ko d:oˈlore ˈjamo ˈal:a ˈmes:a ˈal:a pasˈ:jone d:ʒjeˈsu ˈkristo akˈ:ap:a ʎo ˈmando la maˈdɔn:a fa testaˈmɛndo e se jaˈusa ʎo ˈkaʎiʃe ˈsando biniˈtiʃi ʎo sagraˈmɛndo ˈtɔk:a la ˈmaɲi ˈal:a ˈpɔrta ʎo neˈmiko no m:e ˈtɔk:a ˈvajo pe ˈstrata ˈvajo pe ˈvia ˈfino a ˈdendo ʎo ˈpundo te la ˈmɔrte ˈmia ˈjakwa ˈsanda beneˈdet:a tu ma ˈl:avi e tu ma ˈm:it:i ˈtej ˈmej pekˈ:ati ˈfino ˈaʎ:o ˈpundo ke so ˈn:ato me d:eˈnot:ʃo e me ˈvɔto a ˈkristo ko la ˈstɔrja te d:ʒeˈso ˈkristo me ˈvɔto a ˈtut:i ʎi ˈsandi ˈpadre ˈfiʎ:o e ˈʃpirito ˈsando” ˈkes:o me mbaˈrava maˈmel:a ˈmia pe la ˈvia ta kambeteˈrito venaˈjamo ˈal:a ˈmes:a a ˈsujo faˈʃea ak:osˈ:i la ˈkasa ˈmia ˈɛd:a sta a ˈsujo e i ˈɛd:ʒa sta akˈ:a no ˈmbɔt:so ɲi i ˈal:a noˈvɛra ɲi ke ˈpɔts:o i ˈal:a ˈkjesa pe me fa sta konˈdɛnda mar:eˈkava a ˈsujo ˈal:a ˈmes:a
D: QUANTI ANNI AVEVI QUANDO TI SEI SPOSATA?
R: teˈnea diʃɔtˈ:aɲ:i ka ˈmama diˈʃea ak:osˈ:i i ˈɛŋga sta ʃpendzjeˈrita ka ˈkis:o ɛ nu murtˈ:sit:o frit:ʃikaˈrjeʎ:o ka ˈfjore a me ɛa fit:ʃikaˈrjeʎ:o la ˈmet:e ndˈ:ʒinda ᴂ ke ne ˈsat:ʃo i alˈ:ora ma ˈfat:o ʃpoˈsa pɔ a parˈtuto so ˈstata nˈdzɛma ko ˈis:o n:o ˈmese pɔ ˈʎan:o kjaˈmato ɛ parˈtito a ˈito alˈ:afrika ɛ ˈstato sɛtˈ:aɲ:i ˈd:opo sɛtˈ:aɲ:i ɛ meˈnuto e ˈad:ʒo ˈfat:o pepˈ:ino ˈd:ɔpo ʃiŋˈgaɲ:i ˈad:ʒo ˈfat:o paˈʃkale ˈd:ɔpo imˈ:eʃi de me mbaˈra me so ɱfauˈsita ˈad:ʒo ˈfat:o silˈvana ˈtɔpo tre ˈaɲ:i ˈd:ɔpo ˈad:ʒo ˈfat:o jandˈ:ʒelo
D: MI PARLI DI TUO MARITO?
R: ˈkwan:o ɛ torˈnato ta prid:ʒoˈɲjero faˈʃea k:osˈ:i mitˈ:ite a s:e sinˈdɛnde asˈ:ɛt:ate ˈfat:ʃi ma ke paˈrɔle so ˈkes:e pɔ ʎo ʃfotˈ:ea i pekˈ:e ndze ˈtiʃi mitˈ:ite a s:e a ka la prid:ʒoˈɲia ta mbatˈ:suto piʎˈ:ava pe ˈpat:si ˈtut:i ˈkwanda ˈpare ka ˈɛra ˈmjeso rimb:ambˈ:ito ma ˈsik:o ˈuno ˈtito po ˈfat:o ˈkel:a ˈb:ɛl:a kaˈruta a ˈmaŋgo no ˈmɛtro darˈtet:sa e se ˈrombe la ˈnoʃe ˈteʎ:o ˈkwoʎ:o sɛ ˈrut:o ʎo ˈkwoʎ:o i ˈʎad:ʒo toˈvuto lasˈ:a ˈŋgɔp:a vareˈton:a so m:eˈnuta a ˈsujo ˈɛra te toˈmeneka ˈɲiɲ:i meˈɲite akˈ:a faˈʃea i piʎˈ:ateme sta ˈb:randa sto mateˈras:o ˈtut:i ˈkiʎ:i ke ˈino ˈal:a ˈmes:a so m:eˈnuti ˈŋgɔp:a varaˈton:a ˈʎ:an:o piʎˈ:ato e ˈʎan:o ˈʃ:into pe la ˈparte te la ˈval:a e ˈʎan:o ˈʃindo ˈɱfat:ʃi ʎo ˈput:so te la ˈval:a viˈʃino a ˈkete toˈmineko ʎo poˈtearo ɛ meˈnuto ʎo ˈmjereko faˈʃea ak:osˈ:i fjo po me ne ˈpworti ˈpuro d:i ˈfiko a m:e e ˈkiʎ:o n:o reʃpoɲˈ:ea avˈ:ote comˈba d:ʒoˈsɛp:o comˈba ᴂ ˈjam:o ˈlɛma i a fa d:i ˈate ˈfiko me ˈtsit:o n:o reʃpoɲˈ:ea pɔ alˈ:urdimo a ˈit:o jateˈvene a faŋˈguro ˈtut:e e ˈd:oa pɔ ˈʎan:o porˈtato a ˈfɔrmja ko lab:uˈlandza adˈ:ʒuti ˈfat:i ˈʃiŋgo ˈmisi ˈdendo ʎo ʃpeˈtale te ˈfɔrmja ˈnɔt:e e ˈjwor:o i ˈsɛmbe as:etˈ:ata viˈʃino a ˈis:o ˈis:o ˈstea ˈmis:o a ʃkaˈlet:a kosˈ:i i ˈmɔʎ:a ˈmaj ˈd:io si m:as:etˈ:ava n:o m:e poˈtea asˈ:et:a aˈvea sta ˈsɛmbe ritˈ:sata viˈʃino a ˈis:o alˈ:ora a me maŋgapˈ:ava ʎo ˈswoɲ:o e kaˈria ˈŋgwoʎ:o a ˈis:o ˈɛm:a me ˈstaj a fa ˈmale ke te ˈstoŋgo a fa ˈmale si k:aˈruta ˈŋgwoʎ:o a m:e ᴂ ˈvisto adˈ:ʒit:o nme ˈfaj ˈd:ormi ɲi ˈnɔt:e ɲi ˈjwor:o e d:i kosˈ:i koleˈkat:e no ˈpwoko jɛtˈ:ate ˈndɛr:a ˈɲjende ˈsɛmbe ritˈ:sata ko le ˈmaɲi ak:osˈ:i piʎˈ:ava ˈkiʎ:i fard:zoˈlɛt:i ˈbjaŋgi miʎiˈtari ti ˈtiko la pasˈ:ata ˈnera e i viˈʃino a ˈis:o meˈɲja ʎo kjaˈnate ˈmio armeˈlindo e manˈ:amola a ˈkaɲ:a ˈjɛm:a ʎo ˈbaɲ:o sta ka la ˈfiʎ:a ʎi arˈ:ɛka ʎi ˈpaɲ:i e se ˈkaɲ:a akˈ:a ka ʃi sta ʎo ˈbaɲ:o ʃi sta la ˈvaʃka si se vɔ fa ʎo ˈbaɲ:o se fa ʎo ˈbaɲ:o e alˈ:ora silˈvana kɔramˈ:ama na ˈɔte me porˈtaa kakˈ:ɔsa na ˈɔte ʎi pipaˈrwoʎi ˈfrit:i na ˈɔte me faˈʃea d:i ˈɔve a tsup:eˈtɛl:a e me lo ar:eˈkava tʃe lo faˈʃea fa a naɲiˈnɛl:a ka ˈkel:a kwanˈdaɲ:i teˈnea silˈvana ˈtan:o ˈjand:ʒelo me ˈpare ke t:eˈnea sɛtˈ:aɲ:i e silˈvana ˈsɛt:e ˈɔt:o ˈnɔve djeˈʃaɲ:i faˈʃea ˈkiʎ:o totˈ:ore ke ʃi ˈstea ˈjɛma:a si tu me ˈtaj ˈkes:o a me i te ˈfat:ʃo ta la ˈpasta ta la ˈswora pekˈ:e ˈkiʎ:o ˈɛra te kaˈsale e va ˈb:wono tu ˈpiʎ:a e maɲ:aˈtel:o ˈtune soˈrɛl:e ma sta ˈpasta kavˈ:andza la stiˈpate pe diˈmaɲi ˈkome ˈmaj a ˈkiʎ:i ke ˈstan:o ˈɱfat:ʃi ˈaʎ:i maˈlati nd:ʒe la ˈtate ʎo ˈpjat:o te ˈpasta nd:ʒe lo poˈtemo ta sinˈ:o sarˈ:ab:ja ʎo tiritˈ:ore e mo ʃi ˈparlo i ko ʎo tiritˈ:ore a ˈtit:o ˈɛra ʎo priˈmarjo me a ˈit:o e pekˈ:e nd:ʒe la ˈtan:o la ˈpasta ˈkel:a vɛ butˈ:ata vɛ se la ˈportano a ʎi maˈjali o la ˈstipeno pe diˈmaɲi a ˈit:o alˈ:ora la ˈit:o ˈal:a ˈswora e tut:i ʎi ˈjwor:i me ˈdeno ʎo ˈpjat:o te ˈpasta
D: QUANTI NIPOTI HAI?
R: ˈd:oa paˈʃkale ˈd:oa ˈjand:ʒelo e so ˈkwat:o ˈtrea silˈvana e ˈtrea pipˈ:ino ˈdjeʃi ka faˈʃemo ʎi siɲˈ:aʎi te ʎi ˈmuti
D: COME PASSI LE TUE GIORNATE?
R: ˈtiko ʎo roˈsarjo me ˈsɛndo la ˈmes:a la maˈtina la ˈsera ˈal:e ˈsɛj la ˈmɛs:a ᴂ ʎo roˈsarjo ᴂ ˈal:e ˈɔt:o la ˈsera ʎo roˈsarjo ˈkes:o ʎo ˈtjembo ke me ˈpas:a mo so ˈito pe pitˈ:ʃa ˈd:ʒa ˈsɛra fiˈnato … ᴂ sto kaˈpjeʎ:o nɛ jandˈ:ʒelo ke ˈmaj ˈfat:o met:eˈmoʃi ʎo kapˈ:jeʎ:o si i no m:e ʎo metˈ:ea sof:enˈdea ˈkel:o ka te fatˈ:ʃi n:o va ˈmaj ˈb:wuono ˈkel:o ke te ˈfan:o ˈʎauti te loˈ mit:i vi komˈ:ɛ ˈb:Ԑʎ:o sto kapˈ:jeʎ:o menoˈmale ke ˈm:ɛj porˈtato ʎo kapˈ:jeʎ:o ke ˈpjaʃi a me ma ˈd:aɛro te ˈpjaʃi ɛ ma si meˈ pjaʃi e beneˈdet:o d:o va a fa lavˈ:rive ˈis:o mamˈ:ita e sanˈdiʎ:o ʎo ˈfrate …
D: TI RICORDI QUALCHE FESTIVITA’ CHE SI FESTEGGIAVA NEL TUO PAESE?
R: i de ˈsujo ˈsat:ʃo ˈb:ia le malaˈtie laˈuto n:o ˈsat:ʃo adˈ:ʒuto ˈmama ˈb:ɛʎ:o ʃiŋˈgaɲ:i ˈdindo ʎo ˈʎet:o ˈmɔʎ:a ˈmaj ˈd:io si m:e veˈdea am:usˈ:ata pekˈ:e me staŋˈgava i ki me kaɲˈ:ava me kaɲˈ:ava ʎo ˈʃpirito ˈsando alˈ:ora ˈfaʃea kɔramˈ:ama te ˈveto ŋgɔlˈ:era pekˈ:e ˈstaj ak:osˈ:i tiʃpjaˈʃuta i a fa la ˈpat:sa ˈpuro ke n:o m:e fiˈrava e i la a patˈ:sja faˈʃea la dzonˈ:ab:ula pe la fa sta konˈdɛnda si m:e veˈtea am:usˈ:ata se metˈ:ea a ˈt:ʃaɲ:i nd:ʒi sta ɲiʃˈ:uno ke te ˈkaɲ:a la ˈsɔre ˈmia nd:ʒi poˈtea ˈmeɲi ka ˈmama a m:e me ˈstea ar:ikˈ:a ˈsɛt:e ˈʎire ˈkosa vor ˈdire ke ʎi ˈdeno te penˈdzjone a ˈmama i piʎˈ:ava d:i ˈʎire e le ˈdeo a ˈsɔrema tɛ akˈ:at:ate la ˈpas:a te pa e ˈtʃiŋgo ʃi laˈvava ˈmama e ˈtɔʎ:o ˈtiʃi ˈkel:a ˈkwan:o me veˈtea tiʃpjaˈʃuta a me tiˈʃea e ke ɛ sɔˈrema ʃi veˈnes:e na ˈɔte ˈtiʃi jɛ ˈkolekat:e no ˈpwoko aˈd:ɔrmete no ˈpwoko tʃi ˈstoŋgo i viˈʃino a ˈmama ʃpiʃamˈ:ɛnde la ˈmam:a te ˈd:ʒina ˈpɔts:a sta ˈal:a ˈglɔrja ˈteʎ:o ʃparaˈɲise ˈdɛd:a i a veˈde la ˈmam:a ka la sta ar:ikˈ:a la ˈmam:a ɲi sta a da ˈɲende … ˈpɔra silˈvana ˈmia ˈɛra pikˈ:ola ᴂ ˈl:ora lɛ ˈita pe l:ak.japˈ:a ʎɛ ʃkopˈ:ato ʎo toˈlore al:a ˈʃkjena …
(00:00)
D: COME TI CHIAMI E QUANTI ANNI HAI?
R: Ti dico l’anno di nascita , millenovecentoventiquattro, mi chiamo Emma D. . Purtroppo non sono andata a scuola perché abitavo fuori dal paese e all’ epoca non c’erano molte scuole come oggi, dovevi venire qui. “Cambeterito” sai dove si trova? Dove oggi ci sono gli stabilimenti balneari e da lì dovevamo venire a piedi a Suio perché non c’erano autobus. Chi ti accompagnava? E così sono analfabeta.
D: DOVE SEI NATA?
R: Sono nata in America ma sono arrivata a Suio al’età di tre anni. Mia zia P., insieme ad una sua amica, mi prendeva sempre in giro e io le mandavo a quel paese in inglese.
D: RACCONTAMI QUALCOSA DI QUANDO ERI BAMBINA.
R: Andavo con i miei zii a pascolare i maiali. Mia madre perse il marito molto preso così mi affidò a mia nonna che abitava fuori il paese
(02:00)
. Mi disse :<< Figlia mia devi andare con i tuoi zii, a pascolare i maiali, a lavorare …>>. Andavo a lavorare sopra le mucche, ne erano sei, in fila per due, io dovevo sedermi su una di loro. Giuseppe si sedeva avanti, in al centro e Giuseppa dietro perché aveva paura delle mucche. Mia madre mi raccomandava di dover fare tutto quello che volevano i miei zii e così ho passato la mia infanzia a lavorare.
D: QUANTI FIGLI ERAVATE IN FAMIGLIA?
R: In famiglia eravamo io, mia madre e mia sorella. Eravamo cinque figli ma tre sono morti e si chiamavano Giulia, Giuseppe e Lina
(04:00)
. Giulia era la primogenita, io la seconda e Lina è nata per ultima. Giulia era molto bella. Mia madre la portava al “bagno fresco” per farle fare il bagno e la gente le diceva :<(06:00)
. Giulia ha rischiato di morire ma poi è guarita. I genitori le comprarono un vestito bianco da farle indossare nella peggiore delle ipotes,i ma quando guarì regalarono il vestito a San Donato, come pegno. A quei tempi San Donato faceva i miracoli ma oggi si è dimenticato di noi perché siamo diventati cattivi. Durante il tragitto per venire a Suio, mia nonna mi insegnava le preghiere … questo mi insegnava mia nonna quando venivamo a Suio per la messa (08:00)
. Io dicevo sempre :<D: QUANTI ANNI AVEVI QUANDO TI SEI SPOSATA?
R: Avevo diciotto anni. Mia madre voleva star tranquilla, non si fidava di mio marito e aveva paura che rimanessi incinta così ci fece sposare. Dopo solo un mese di matrimonio, mio marito è partito per l’Africa. E’ tornato dopo sette anni e così è nato G., dopo cinque anni è nato P., poi è nata S. e infine, dopo tre anni, è nato A.
(10:00)
D: MI PARLI DI TUO MARITO?
R: In Africa fu fatto prigioniero. Quando è tornato non riuscivamo a capire ciò che diceva e io lo prendevo in giro. Sembrava che era impazzito, inoltre era diventato molto magro. Poi cadde da circa un metro di altezza e si ruppe il collo. Ho dovuto lasciarlo solo in montagna per venire a Suio in cerca di aiuto
(12)
. Era di domenica e chiedevo alla gente di aiutarmi a portare una branda. Tutti coloro che erano in chiesa sono venuti con me, hanno preso mio marito e lo hanno portato giù al paese. Si sono fermati vicino al “pozzo” della “Valle di Suio”, dove c’è la bottega di D. Arrivò il medico e disse :<(14:00)
. A volte mi addormentavo e cadevo su di lui allora mi diceva :<(16:00)
, perché era di Casal di Principe. Io rispondevo :<(18:00)
D: QUANTI NIPOTI HAI?
R: Oggi facciamo i segni dei muti … ho dieci nipoti. Due figli di P., due di P, tre di S. e due di G. .
D: COME LE PASSI LE TUE GIORNATE?
R: Dico il rosario e sento la messa. La messa c’è la mattina e la sera alle sei, alle otto la sera dico il rosario. Così passo il tempo, poco fa ho acceso la tv ma la messa era già finita. Questo cappello è scomodo, me lo ha regalato A., lo devo mettere altrimenti ci rimane male e mi dice :<
(20.00)
D: TI RICORDI QUALCHE FESTA DEL TUO PAESE?
R: Purtroppo io di Suio conosco solo le cose brutte perché ho avuto mia madre malata nel letto per cinque lunghi anni. Non poteva vedermi dispiaciuta. Io mi stancavo perché non c’era nessuno che mi desse il cambio, forse il Padre Eterno. Quando mia madre mi vedeva con il broncio mi diceva :<
(22:00)

