D: Ti ricordi qualcosa del terremoto del 1984?
R: ʃi e kˈkummə nən mə lə rəˈkɔrdə ˈʃteva a laˈva lə ˈpjatta i povəˈrɛlla e ʃtaˈvamə solˈtantə i e maˈritəmə pəˈrɔ maˈritəmə nən ʧə ˈʃteva ˈlokə vəˈʧinə a mme ˈʃteva a na ˈkasa ppə dˈdentrə ˈtuttə ndˈdzɛɲɲa (…) ʃkapˈpjattə ka sənˈtjettə mo ˈkwessə sə ˈʃpalla ˈtuttə alˈfre alˈfre ʎi kjaˈmattə ddu tre vˈvotə e kˈkwiʃtə nnə mə rəʃpənˈneva ˈmaj oˈjenə e ˈjettə pə i ʃʃi ˈalla ˈpɔrta e ʎə ˈvjentə mə rəfəlˈlava ˈdentrə ka alˈlora alˈfre alˈfre! kkwe vje vje ˈforə ʃta a fa ʎə terraˈmutə ˈkwiʎʎə nən ˈdzja ˈkummə aˈvea paˈura oj mɛ nən ʧə lə ʃta a dˈdiʧə ʃta a ffa ʎə terraˈmutə nɔ emˈbɛ i ppə ˈkummə mˈeva appavəˈrwata pur i e sə sənˈtivanə anˈkora səmˈbrava ka ˈivə kamməˈnɛnnə mˈmjedzə ˈallə ˈpretə ˈʃmɔʃtə (…) alləˈʃi oˈjenə ˈkummə fo bˈbruttə ˈkwiʎə terraˈmutə ʃkapˈpɛmmə ˈforə ma adˈdo vəˈlivə ʃkapˈpa ˈforə ˈʃpɛʧə ˈjekkə a me ˈʃtjavə nˈarə ddu tre ˈppjanə nˈʤima ddu tre ˈppjanə ˈsottə ˈʃtemə ˈalla meˈta ˈjekkə nən dzə kaˈpiʃə nən dzə kaˈpiʃə ˈkummə aˈvama fa ppə ssalˈvarnə nˈdzomma nə salˈva ʎə terraˈmutə ˈmenə ˈmalə ka ʧə pənˈdza ʎə terraˈmutə a ssalˈvarnə ka sənˈnɔ nu nən pətaˈvamə fa ˈkrja vabˈbwonə e ˈkwiʃtə fo ʎə terraˈmutə aˈpwo vəˈnjerənə ʎə ˈfiʎʎə da kasˈsinə ˈkweʃtə mo ˈenə a sandrəˈnatə e nə ssə pərˈtjarənə e ffəˈni kkuˈʃi ˈdɔpə də tre ˈkwattrˈjwornə rəˈfeʃə nˈatrə kko alˈlora ˈkwiʎʎə kˈeva maˈritəmə ˈdissə mo mə ˈvaʎʎə a rraffatˈʧa ˈalla ˈkasa a vvəˈre se ʃpalˈlatə kakˈkosa sə e inˈtandə s aˈvea fa la bˈbarba sə ˈʃteva a ffa la bˈbarba nən rəˈfeʃə ʎə terraˈmutə nˈara ˈvota ppe kˈkummə aˈvea paˈura ʃkapˈpa e lasˈsa ʎə ˈkosə appətˈʧjatə ʎə raˈsurə appətˈʧjatə nɔ ʎə lasˈsa appətˈʧjatə ʎə sənˈtivə (…) e ʃkapˈpa ppə la vja ˈdiʧə ki ʧə ʃta ki ʧə ʃta dˈdɔpə də nnˈora ʎə i a rramməˈri ʎə lasˈsa apˈpisə a rraʎˈʎa
D: E poi dopo hanno ricominciato a costruire?
R: ˈjekkə a nnu aˈpwojə sˈemə ˈʃtatə nə paˈesə fɔrtuˈnatə ˈjavə rəkoʃtruˈitə solˈtantə lə ˈtettəra ka mo sə tu ʧə gˈgwardə ˈsembra kˈjavə rəˈfattə sandrəˈnatə ˈnwovə ˈtuttə ˈtettəra ˈnovə pəˈrɔ ˈdentrə ne ˈfattə ˈtanta ˈdannə ka ˈwosə ka sˈemə ˈʃtatə fərtəˈnwatə o puraˈmɛntə nən lə ˈsatʧə ˈkummə ˈenə peˈrɔ akkuˈʃi e ˈitə λ afˈfarə solˈtantə lə ˈtettəra javə ˈuta fa ˈtantə e vˈverə aˈpwo ˈaʎʎə ˈkampə ʃporˈtivə ˈevanə ˈmessə ˈtuttə ruˈlɔttə kə lə ˈtɛndə ka la dˈʤɛntə kə təˈneva paˈura ka nən lˈleva rənˈtrajə s i mˈmettə ˈlokə sə mətˈtevanə a ʃtə ˈkampə ʃporˈtivə nnu nɔ nu nə sˈamə ˈitə a kasˈsinə ma ˈpurə ˈlokə sə sənˈtiva ʎə terraˈmutə nne paˈura sə sənˈtiva ˈpurə ˈlokə inˈtandə adˈdo ˈivə? aˈpwo pə ˈʃta tuttə ndˈdzɛɲɲa
R: ʃi e kˈkummə nən mə lə rəˈkɔrdə ˈʃteva a laˈva lə ˈpjatta i povəˈrɛlla e ʃtaˈvamə solˈtantə i e maˈritəmə pəˈrɔ maˈritəmə nən ʧə ˈʃteva ˈlokə vəˈʧinə a mme ˈʃteva a na ˈkasa ppə dˈdentrə ˈtuttə ndˈdzɛɲɲa (…) ʃkapˈpjattə ka sənˈtjettə mo ˈkwessə sə ˈʃpalla ˈtuttə alˈfre alˈfre ʎi kjaˈmattə ddu tre vˈvotə e kˈkwiʃtə nnə mə rəʃpənˈneva ˈmaj oˈjenə e ˈjettə pə i ʃʃi ˈalla ˈpɔrta e ʎə ˈvjentə mə rəfəlˈlava ˈdentrə ka alˈlora alˈfre alˈfre! kkwe vje vje ˈforə ʃta a fa ʎə terraˈmutə ˈkwiʎʎə nən ˈdzja ˈkummə aˈvea paˈura oj mɛ nən ʧə lə ʃta a dˈdiʧə ʃta a ffa ʎə terraˈmutə nɔ emˈbɛ i ppə ˈkummə mˈeva appavəˈrwata pur i e sə sənˈtivanə anˈkora səmˈbrava ka ˈivə kamməˈnɛnnə mˈmjedzə ˈallə ˈpretə ˈʃmɔʃtə (…) alləˈʃi oˈjenə ˈkummə fo bˈbruttə ˈkwiʎə terraˈmutə ʃkapˈpɛmmə ˈforə ma adˈdo vəˈlivə ʃkapˈpa ˈforə ˈʃpɛʧə ˈjekkə a me ˈʃtjavə nˈarə ddu tre ˈppjanə nˈʤima ddu tre ˈppjanə ˈsottə ˈʃtemə ˈalla meˈta ˈjekkə nən dzə kaˈpiʃə nən dzə kaˈpiʃə ˈkummə aˈvama fa ppə ssalˈvarnə nˈdzomma nə salˈva ʎə terraˈmutə ˈmenə ˈmalə ka ʧə pənˈdza ʎə terraˈmutə a ssalˈvarnə ka sənˈnɔ nu nən pətaˈvamə fa ˈkrja vabˈbwonə e ˈkwiʃtə fo ʎə terraˈmutə aˈpwo vəˈnjerənə ʎə ˈfiʎʎə da kasˈsinə ˈkweʃtə mo ˈenə a sandrəˈnatə e nə ssə pərˈtjarənə e ffəˈni kkuˈʃi ˈdɔpə də tre ˈkwattrˈjwornə rəˈfeʃə nˈatrə kko alˈlora ˈkwiʎʎə kˈeva maˈritəmə ˈdissə mo mə ˈvaʎʎə a rraffatˈʧa ˈalla ˈkasa a vvəˈre se ʃpalˈlatə kakˈkosa sə e inˈtandə s aˈvea fa la bˈbarba sə ˈʃteva a ffa la bˈbarba nən rəˈfeʃə ʎə terraˈmutə nˈara ˈvota ppe kˈkummə aˈvea paˈura ʃkapˈpa e lasˈsa ʎə ˈkosə appətˈʧjatə ʎə raˈsurə appətˈʧjatə nɔ ʎə lasˈsa appətˈʧjatə ʎə sənˈtivə (…) e ʃkapˈpa ppə la vja ˈdiʧə ki ʧə ʃta ki ʧə ʃta dˈdɔpə də nnˈora ʎə i a rramməˈri ʎə lasˈsa apˈpisə a rraʎˈʎa
D: E poi dopo hanno ricominciato a costruire?
R: ˈjekkə a nnu aˈpwojə sˈemə ˈʃtatə nə paˈesə fɔrtuˈnatə ˈjavə rəkoʃtruˈitə solˈtantə lə ˈtettəra ka mo sə tu ʧə gˈgwardə ˈsembra kˈjavə rəˈfattə sandrəˈnatə ˈnwovə ˈtuttə ˈtettəra ˈnovə pəˈrɔ ˈdentrə ne ˈfattə ˈtanta ˈdannə ka ˈwosə ka sˈemə ˈʃtatə fərtəˈnwatə o puraˈmɛntə nən lə ˈsatʧə ˈkummə ˈenə peˈrɔ akkuˈʃi e ˈitə λ afˈfarə solˈtantə lə ˈtettəra javə ˈuta fa ˈtantə e vˈverə aˈpwo ˈaʎʎə ˈkampə ʃporˈtivə ˈevanə ˈmessə ˈtuttə ruˈlɔttə kə lə ˈtɛndə ka la dˈʤɛntə kə təˈneva paˈura ka nən lˈleva rənˈtrajə s i mˈmettə ˈlokə sə mətˈtevanə a ʃtə ˈkampə ʃporˈtivə nnu nɔ nu nə sˈamə ˈitə a kasˈsinə ma ˈpurə ˈlokə sə sənˈtiva ʎə terraˈmutə nne paˈura sə sənˈtiva ˈpurə ˈlokə inˈtandə adˈdo ˈivə? aˈpwo pə ˈʃta tuttə ndˈdzɛɲɲa
(00:00)
D: Ti ricordi qualcosa del terremoto del 1984? R: si, eccome se me lo ricordo, stavo lavando i piatti ed ero sola io e mio marito però non stava lì vicino a me, stava in una stanza dentro, all’improvviso (…) scappai perché pensai ora qui viene giù tutto Alfredo! Alfredo! Lo chiamai due tre volte ma lui non mi rispondeva mai, oddio, cercai di uscire dalla porta ma il vento mi respingeva dentro allora, Alfredo! Alfredo! Che c’è? Vieni fuori che sta facendo il terremoto! Non sai lui che grande paura aveva del terremoto, dico io non dirglielo che sta facendo, no? Eppure, per come io stessa mi ero spaventata, sembrava che stavamo camminando in mezzo alle pietre spostate (…) fu davvero brutto quel terremoto. Scappammo fuori ma dove volevi scappare? Specie qui che ci sono altri due tre piani sopra e due tre piani sotto, stiamo a metà e non si capisce come dovevamo fare per salvarci, insomma ci pensò il terremoto a salvarci perché noi sennò non potevamo fare niente; e questo fu il terremoto, poi vennero i figli da Cassino perché qua ora siamo a San Donato e ci portarono con loro e finì così, dopo tre quattro giorni il terremoto rifece un’altra volta allora mio marito disse: ‘ora vado a controllare la casa, vado a vedere se è crollato qualcosa’ e intanto doveva farsi la barba, si stava facendo la barba quando e non rifece il terremoto un'altra volta? Per come aveva paura scappò e lasciò il
(01:56)
rasoio acceso, lo lasciò acceso, scappò per la strada e dopo un’ora lo andò a spegnere. D: E poi, dopo, hanno ricominciato a costruire?
R: qui da noi poi, siamo stati un paese fortunato, hanno ricostruito soltanto i tetti perché ora se tu guardi sembra che hanno rifatto San Donato nuovo, tutti tetti nuovi però dentro non ha fatto tanto danno perché vuoi che siamo stati fortunati oppure non lo so come è stato però così è andata, soltanto i tetti hanno dovuto rifare tanto è vero che poi al campo sportivo avevano messo tutte roulotte con le tende perché la gente che aveva paura, che non voleva rientrare andò a mettersi lì, si mettevano in questo campo sportivo ma noi no, siamo andati a Cassino ma anche lì si sentiva il terremoto intanto, dove altro andavi? Poi per stare tutti insieme
